Ποίηση · Χειμώνας 2026
Επέτειος (Σα Χθες)
Το πρωτότυπο
Μια νύχτα.
Τέσσερις επιστροφές.
Γραμμένο τον Χειμώνα του 2026.
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Πέντε γλώσσες · δεκαπέντε αποδόσεις
Το «δύο»
σε άλλες φωνές.
Η πιστή απόδοση ακολουθεί τις εικόνες και την αμφισημία του πρωτοτύπου. Η ποιητική παίρνει μεγαλύτερη ελευθερία. Η ρυθμική αναζητά προφορική ροή, χωρίς να αναπαράγει αυστηρά το ελληνικό μέτρο ή την ομοιοκαταληξία.
Anniversary (As If Yesterday)
Πιστή απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
The plains were freezing, and the mountain ridges, on a night like yesterday, when you had said “Goodbye!” to me.
As if yesterday, we became two. In the vastness of the World.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
On the road it glittered, the fine snow, and there I was, walking towards the Hospital.
As if yesterday, we became two. What could I have told the doctor?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
On the ice they screeched, tyres, engines. So many glimmers, and the dream, a fridge.
As if yesterday, we became two. But how are you to blame?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
And I said I could not bear even one more breath. But dawn broke and... they took me on a stretcher.
As if yesterday, we became two. How life has passed.
Ποιητική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
The plains froze over, the mountain ridges too, that night, so near to yesterday, when you said your goodbye.
It feels like yesterday: we came apart. In all the world's immensity.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Fine snow shone along the road; I kept walking towards the hospital.
It feels like yesterday: we came apart. What words could I have given the doctor?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Tyres and engines shrieked across the ice. So many passing glints; the dream, a cold room.
It feels like yesterday: we came apart. And yet, what fault was yours?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
I thought I could not bear another breath. Then dawn broke, and... they carried me away on a stretcher.
It feels like yesterday: we came apart. How a whole life went by.
Ρυθμική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
The plains were turning cold, the ridges froze in white, like yesterday, that night you told me your goodbye.
We became two—as yesterday. In all the world, so wide.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
The fine snow caught the light along the road below; I walked, and on I went, towards the hospital.
We became two—as yesterday. What could I tell the doctor?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
The tyres screamed on ice, the engines raised their cry. So many glints went by; the dream became a fridge.
We became two—as yesterday. But how could you be blamed?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
I thought I could not stand another breath of air. Yet dawn was breaking there, and... they took me on a stretcher.
We became two—as yesterday. How life has slipped away.
Το «we became two» κρατά την αριθμητική αμφισημία. Στην ποιητική απόδοση, το «we came apart» προκρίνει την ανάγνωση του χωρισμού. Το «fridge» διατηρεί την καθημερινή τραχύτητα του «ψυγείου»· το «cold room» είναι ελεύθερη μεταφορά.
Anniversaire (Comme hier)
Πιστή απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Les plaines gelaient, et les crêtes des montagnes, une nuit comme celle d'hier, où tu m'avais dit « Adieu ! ».
Comme hier, nous sommes devenus deux. Dans l'immensité du Monde.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Elle scintillait sur la route, la neige fine, et moi, je marchais vers l'Hôpital.
Comme hier, nous sommes devenus deux. Qu'ai-je bien pu dire au médecin ?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Ils crissaient sur la glace, les pneus, les moteurs. Tant de scintillements, et le rêve, un réfrigérateur.
Comme hier, nous sommes devenus deux. Mais en quoi est-ce ta faute ?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Et je disais ne pouvoir supporter un souffle de plus. Mais l'aube a pointé et... on m'a emporté sur un brancard.
Comme hier, nous sommes devenus deux. Comme la vie a passé.
Ποιητική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Le gel gagnait les plaines, les crêtes aussi, cette nuit si proche d'hier où tu m'avais dit adieu.
C'est comme hier : nous nous sommes séparés. Dans toute l'immensité du monde.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
La neige légère brillait sur la route. Moi, je continuais de marcher vers l'hôpital.
C'est comme hier : nous nous sommes séparés. Quels mots avais-je pour le médecin ?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Pneus et moteurs déchiraient la glace de leurs cris. Tant d'éclats fugitifs ; le rêve, une chambre froide.
C'est comme hier : nous nous sommes séparés. Et pourtant, qu'y pouvais-tu ?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Je pensais ne plus pouvoir tenir le temps d'un souffle. Puis l'aube est venue, et... on m'a emporté sur un brancard.
C'est comme hier : nous nous sommes séparés. Comme toute une vie a passé.
Ρυθμική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Les plaines se glaçaient, les crêtes dans la nuit, une nuit pareille à hier, quand tu m'as dit adieu.
Comme hier, nous étions devenus deux. Le monde était immense.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
La neige scintillait, fine, le long des routes, et moi, je m'en allais tout droit vers l'hôpital.
Comme hier, nous étions devenus deux. Qu'ai-je pu dire au médecin ?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Les pneus criaient sur la glace, les moteurs avec eux. Tant d'éclats sous mes yeux ; le rêve était un frigo.
Comme hier, nous étions devenus deux. Mais quelle faute était la tienne ?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Je disais : je ne peux plus supporter un seul souffle. Pourtant le jour est né, et... on m'a pris sur un brancard.
Comme hier, nous étions devenus deux. Comme la vie a passé.
Το «nous sommes devenus deux» κρατά το «δύο» χωρίς να το μετατρέπει εξαρχής σε εξήγηση. Η ποιητική απόδοση «nous nous sommes séparés» είναι ερμηνευτικά σαφέστερη. Το «réfrigérateur» διατηρεί το συγκεκριμένο αντικείμενο, ενώ το «chambre froide» αλλάζει σκόπιμα τη μεταφορά.
Jahrestag (Als wäre es gestern)
Πιστή απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Die Ebenen froren, und die Bergkämme, in einer Nacht wie gestern, als du mir „Leb wohl!“ gesagt hattest.
Als wäre es gestern: Wir wurden zwei. In der Unermesslichkeit der Welt.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Auf der Straße glitzerte der feine Schnee, und ich ging zum Krankenhaus.
Als wäre es gestern: Wir wurden zwei. Was mag ich dem Arzt gesagt haben?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Auf dem Eis kreischten Reifen, Motoren. So viele Lichtreflexe, und der Traum, ein Kühlschrank.
Als wäre es gestern: Wir wurden zwei. Aber was kannst du dafür?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Und ich sagte, ich ertrüge keinen weiteren Atemzug. Doch die Dämmerung brach an und... man brachte mich auf einer Trage fort.
Als wäre es gestern: Wir wurden zwei. Wie das Leben vergangen ist.
Ποιητική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Die Kälte nahm die Ebenen, die Bergkämme dazu, in jener Nacht, so nah wie gestern, als du mir Lebewohl gesagt hattest.
Es ist wie gestern: Wir gingen auseinander. In der ganzen Weite der Welt.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Feiner Schnee glänzte auf der Straße. Ich ging weiter, zum Krankenhaus.
Es ist wie gestern: Wir gingen auseinander. Welche Worte blieben für den Arzt?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Reifen und Motoren schrien über das Eis. So viele flüchtige Reflexe; der Traum, ein Kühlschrank.
Es ist wie gestern: Wir gingen auseinander. Und doch, was konntest du dafür?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Ich dachte, ich hielte keinen Atemzug mehr aus. Dann kam die Dämmerung, und... man trug mich auf einer Trage fort.
Es ist wie gestern: Wir gingen auseinander. Wie ein ganzes Leben verging.
Ρυθμική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Die Ebenen erfroren, die Kämme in der Nacht, wie gestern war die Nacht, in der du Lebwohl sagtest.
Wir wurden zwei — wie gestern. Die Welt war grenzenlos.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Der feine Schnee, er glänzte auf meinem Weg dahin; ich ging zum Krankenhaus, ich ging noch selber hin.
Wir wurden zwei — wie gestern. Was sagte ich dem Arzt?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Die Reifen schrien auf Eis, Motoren schrien dazu. So viele Lichter blitzen; der Traum, ein Kühlschrank nur.
Wir wurden zwei — wie gestern. Doch was kannst du dafür?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Ich sagte: Keinen Atemzug halte ich noch aus. Doch dann brach schon der Morgen an, und... man trug mich auf der Trage fort.
Wir wurden zwei — wie gestern. Wie ging das Leben hin.
Το «wir wurden zwei» διατηρεί την παράδοξη αριθμητική του πρωτοτύπου. Το «wir gingen auseinander» στη δεύτερη απόδοση επιλέγει τον αποχωρισμό. Οι γερμανικές αποδόσεις κρατούν το «Kühlschrank», ώστε η απότομη είσοδος ενός καθημερινού αντικειμένου να παραμείνει αισθητή.
Aniversario (Como ayer)
Πιστή απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Se helaban las llanuras y las crestas de los montes, una noche como ayer, en que me habías dicho «¡Adiós!».
Como ayer, nos volvimos dos. En la inmensidad del Mundo.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Brillaba en el camino la nieve fina, y yo caminaba hacia el Hospital.
Como ayer, nos volvimos dos. ¿Qué habré dicho al médico?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Chillaban sobre el hielo neumáticos, motores. Tantos destellos, y el sueño, un frigorífico.
Como ayer, nos volvimos dos. Pero ¿qué culpa tienes tú?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Y decía que no soportaría ni un aliento más. Pero despuntó el alba y... me llevaron en una camilla.
Como ayer, nos volvimos dos. Cómo pasó la vida.
Ποιητική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
El frío tomaba las llanuras, también las cumbres, aquella noche tan cercana a ayer en que me habías dicho adiós.
Parece ayer: nos separamos. En toda la inmensidad del mundo.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
La nieve ligera resplandecía en el camino. Yo seguía andando hacia el hospital.
Parece ayer: nos separamos. ¿Qué palabras tenía para el médico?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Neumáticos y motores gritaban sobre el hielo. Tantos brillos fugaces; el sueño, una cámara fría.
Parece ayer: nos separamos. Y, sin embargo, ¿qué culpa era la tuya?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Pensaba que no aguantaría otra respiración. Entonces llegó el alba, y... me sacaron en una camilla.
Parece ayer: nos separamos. Cómo pasó una vida entera.
Ρυθμική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Se helaban las llanuras, las cumbres bajo el frío, una noche como ayer, cuando dijiste adiós.
Como ayer, quedamos dos. En todo el mundo inmenso.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
La nieve fina brillaba a lo largo del camino; yo seguía caminando en dirección al hospital.
Como ayer, quedamos dos. ¿Qué le dije al doctor?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Los neumáticos chillaban, los motores sobre el hielo. Tanto destello ante mí; y el sueño, un frigorífico.
Como ayer, quedamos dos. Pero ¿qué culpa tienes tú?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Yo decía: no resisto otro aliento, uno más. Pero el alba despuntó, y... me llevaron en camilla.
Como ayer, quedamos dos. Cómo se nos fue la vida.
Το «nos volvimos dos» διατηρεί τον αριθμό και την αμφισημία. Το «nos separamos» στην ποιητική εκδοχή κάνει τον χωρισμό ρητό. Το «frigorífico» είναι συγκεκριμένο και καθημερινό, όπως το ελληνικό «ψυγείο»· η «cámara fría» αποτελεί ελεύθερη αλλαγή της εικόνας.
Годовщина (Будто вчера)
Πιστή απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Мёрзли равнины и горные хребты, в ночь, похожую на вчерашнюю, когда от тебя прозвучало «Прощай!».
Будто вчера, нас стало двое. В необъятности Мира.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
На дороге мерцал мелкий снег, а я шёл к Больнице.
Будто вчера, нас стало двое. Что же я сказал врачу?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Визжали на льду шины, моторы. Столько бликов, а мечта — холодильник.
Будто вчера, нас стало двое. Но в чём твоя вина?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
И я говорил, что не выдержу ещё одного вдоха. Но занялась заря, и... меня увезли на носилках.
Будто вчера, нас стало двое. Как прошла жизнь.
Ποιητική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Холод сковывал равнины, горные хребты тоже, в ту ночь, такую близкую, как вчера, когда прозвучало твоё «прощай».
Будто вчера: мы стали порознь. Во всей необъятности мира.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Тонкий снег светился на дороге. Я всё шёл к больнице.
Будто вчера: мы стали порознь. Какие слова у меня были для врача?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Шины и моторы кричали над льдом. Столько мимолётных бликов; мечта — холодильник.
Будто вчера: мы стали порознь. И всё же, в чём твоя вина?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Я думал: не выдержу даже следующего вдоха. Потом пришла заря, и... меня унесли на носилках.
Будто вчера: мы стали порознь. Как прошла целая жизнь.
Ρυθμική απόδοση
Παγώναν οι πεδιάδες κι οι κορυφογραμμές, μια νύχτα σαν κι εχθές, που μού 'χες πει "Αντίο!".
Σα χθες γίναμε δύο. Στου Κόσμου το αχανές.
Мёрзли дальние равнины, мёрзли горные хребты, в ночь, как будто бы вчера, когда прозвучало: «Прощай!».
Как вчера — нас стало двое. В мире, где не видно края.
Λαμπύριζε στο δρόμο το χιόνι το ψιλό, κι εγώ να περπατώ προς το Νοσοκομείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Τί νά 'πα στο γιατρό;
Снег мелкий тихо мерцал на дороге передо мной; а я всё шёл, всё шёл по направлению к больнице.
Как вчера — нас стало двое. Что я мог сказать врачу?
Στριγγλίζανε στον πάγο λάστιχα, μηχανές. Τόσες μαρμαρυγές, και τ' όνειρο ψυγείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Αλλά και συ τί φταίς;
Шины визжали на льду, моторы вторили им. Столько бликов вокруг; мечта — словно холодильник.
Как вчера — нас стало двое. Но какая в том вина твоя?
Κι έλεγα δε θ' αντέξω ακόμα μια πνοή. Μα χάραξε η αυγή και... με πήραν με φορείο.
Σα χθες γίναμε δύο. Πώς πέρασε η ζωή.
Я говорил: не выдержу ни одного больше вдоха. Но всё-таки пришла заря, и... меня взяли на носилки.
Как вчера — нас стало двое. Как пролетела жизнь.
Το «нас стало двое» διατηρεί τη διπλή δυνατότητα του αριθμού: ένωση ή διάσπαση. Η ποιητική απόδοση «мы стали порознь» προκρίνει τη δεύτερη. Το «холодильник» κρατά το απροσδόκητο καθημερινό αντικείμενο, χωρίς να αντικαθιστά τη μεταφορά με μια ιατρική εξήγηση.
Σα χθες γίναμε δύο.
Πώς πέρασε η ζωή.
Ερμηνευτική μελέτη
Το κρύο, η ρήξη,
ο χρόνος.
Μια ανάγνωση της εικόνας, της φωνής και της μορφής του ποιήματος.
01
Μια επέτειος αποχωρισμού
Η λέξη «επέτειος» υπόσχεται αρχικά μια επιστροφή σε κάτι που αξίζει να εορταστεί. Το «Αντίο» μεταστρέφει αυτή την προσδοκία: εκείνο που επανέρχεται είναι η ρήξη. Η ημερολογιακή επιστροφή δεν αποκαθιστά τον δεσμό· επαναφέρει την αίσθηση του αποχωρισμού. Το «Σα Χθες» του τίτλου κρατά τη μνήμη κοντά, ενώ ο τελευταίος στίχος ανοίγει την απόσταση μιας ολόκληρης ζωής.
Το κείμενο ανήκει στον Χειμώνα του 2026, όπως καταγράφεται στον Κατάλογο Έργων. Αυτή είναι η περίοδος γραφής· δεν προσδιορίζει την ημερομηνία της αφηγούμενης νύχτας. Η χειμωνιάτικη σκηνή αποτελεί τον χώρο της αφήγησης, ενώ η επέτειος είναι ο χρόνος από τον οποίο το ποιητικό πρόσωπο επιστρέφει σε αυτήν.
02
Το «δύο» μετά το «εμείς»
Το «γίναμε δύο» μπορεί κανονικά να δηλώνει συνάντηση, τη δημιουργία ενός ζευγαριού. Μετά το «Αντίο», όμως, προσφέρεται η αντίστροφη ανάγνωση: ένα κοινό «εμείς» διασπάται σε δύο χωριστές υπάρξεις. Ο αριθμός παραμένει ίδιος, αλλά αλλάζει η σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους. Ο στίχος κρύβει τη ρήξη μέσα σε μια διατύπωση που θα μπορούσε να ανήκει και στην ένωση.
Το «αχανές» μεταφέρει τη διάσπαση στον χώρο. Οι δύο άνθρωποι δεν τοποθετούνται σε δύο συγκεκριμένα σημεία· αφήνονται μέσα σε έναν κόσμο χωρίς ορατά όρια. Η κεφαλαιογράφηση του «Κόσμου» τονίζει την κλίμακα. Η προσωπική ιστορία, μικρή απέναντι στην έκταση, γίνεται τεράστια για εκείνον που τη βιώνει.
Ο αποχαιρετισμός δεν προσδιορίζεται πλήρως. Ο ερωτικός χωρισμός είναι μια ισχυρή ανάγνωση, ενώ το οριστικό της λέξης «Αντίο» επιτρέπει και την αίσθηση μιας ανεπανόρθωτης απώλειας. Η έκδοση κρατά αυτή την αμφισημία μέσα στο κείμενο.
03
Από τον ορίζοντα στο σώμα
Το ποίημα ανοίγει με μια γενική θέα: η πεδιάδα και η κορυφογραμμή, η οριζόντια έκταση και το μακρινό ύψος, παγώνουν μαζί. Η ακινησία καταλαμβάνει όλο το ορατό πεδίο. Ο παρατατικός «Παγώναν» παρουσιάζει μια διάρκεια, όχι ένα στιγμιαίο συμβάν. Μέσα σε αυτή τη διάρκεια εισέρχεται το προσωπικό «μού 'χες πει».
Στις επόμενες ενότητες η θέα στενεύει: από το τοπίο περνάμε στον δρόμο, από τον δρόμο στις μηχανές, και από εκεί στην πνοή και στο φορείο. Το εξωτερικό ψύχος αποκτά σταδιακά σωματικό αντίκρισμα. Η ένταση προκύπτει και από αυτή την αλλαγή κλίμακας: ο αναγνώστης πλησιάζει το πρόσωπο όσο η δυνατότητά του να κινηθεί υποχωρεί.
04
Το βάδισμα και η αδυναμία του λόγου
Το χιόνι λαμπυρίζει, αλλά η λάμψη δεν συνεπάγεται παρηγοριά. Η ομορφιά του δρόμου συνυπάρχει με την κατεύθυνση προς το Νοσοκομείο. Η φράση «κι εγώ να περπατώ» διατηρεί την κίνηση σαν εικόνα που συνεχίζεται μπροστά στα μάτια: το «εγώ» υπάρχει ακόμη ως πρόσωπο που μετακινείται με τη δική του δύναμη.
Το «Τί νά 'πα στο γιατρό;» αφήνει μετέωρη τη δυνατότητα να ειπωθεί αυτό που έχει συμβεί. Η διατύπωση μπορεί να ακουστεί ως αναδρομική απορία για τα λόγια που ειπώθηκαν ή ως αμηχανία μπροστά σε όσα θα μπορούσαν να ειπωθούν. Η απάντηση δεν δίνεται. Ανάμεσα στο βίωμα και στην αφήγησή του ανοίγεται ένα κενό που η ερώτηση διατηρεί.
05
Η λάμψη γίνεται θόρυβος
Η τρίτη ενότητα είναι η πιο θορυβώδης. Το «Στριγγλίζανε» δίνει ανθρώπινη οξύτητα στον ήχο των οχημάτων. Η λέξη δεν περιγράφει ουδέτερα την κυκλοφορία· μετατρέπει την κίνηση του δρόμου σε μια φωνή που διαπερνά την παγωμένη σκηνή. Έξω από το πρόσωπο, ο κόσμος εξακολουθεί να κινείται, ακόμη κι όταν το εσωτερικό του μοιάζει ακίνητο.
Οι «μαρμαρυγές» συνεχίζουν το οπτικό νήμα του «Λαμπύριζε». Οι ανταύγειες πολλαπλασιάζονται μέσα στον θόρυβο, χωρίς να προσφέρουν μια καθαρή κατεύθυνση. Ο στίχος αφήνει τη λάμψη μετέωρη ανάμεσα στην ομορφιά και στην αναστάτωση. Η παρουσία μηχανών και φορείου δεν αρκεί για να συναχθεί συγκεκριμένο ατύχημα: η αφήγηση δεν κατονομάζει την αιτία της μεταφοράς.
06
«Και τ’ όνειρο ψυγείο»
Η μεταφορά παραλείπει το ρήμα. Αντί για «το όνειρο έγινε ψυγείο», οι δύο λέξεις τοποθετούνται σχεδόν γυμνές η μία δίπλα στην άλλη. Η απουσία σύνδεσης κάνει τη μεταβολή απότομη. Το όνειρο αποκτά έναν κλειστό, ψυχρό και καθημερινό χώρο· η προσδοκία αντιμετωπίζεται σαν κάτι που μπορεί να διατηρηθεί ακίνητο, αλλά δεν μπορεί να ζήσει μέσα του.
Το «ψυγείο» διαφέρει έντονα από το «αχανές» και τις «κορυφογραμμές». Ένα οικιακό αντικείμενο διακόπτει τον υψηλό λυρικό τόνο. Αυτή η τραχύτητα δίνει υλικό βάρος στο συναίσθημα. Η γειτνίαση με το Νοσοκομείο επιτρέπει μια ακόμη πιο σκοτεινή αίσθηση ψυχρού εγκλεισμού, χωρίς να ορίζει κυριολεκτικό χώρο ή κατάληξη.
07
Μια ερώτηση για την ευθύνη
Η προσφώνηση στρέφει για λίγο την αφήγηση προς τον άνθρωπο του αποχαιρετισμού. Μετά τον πάγο και το παγωμένο όνειρο, θα μπορούσε να ακολουθήσει μια κατηγορία. Η ερώτηση αφήνει άλλες δυνατότητες: απαλλαγή του άλλου από την ενοχή, κουρασμένη παραίτηση ή αμφιβολία για το αν η ευθύνη μπορεί να αποδοθεί τόσο απλά.
Το αρχικό «Αλλά» αντιστέκεται σε μια προηγούμενη, άρρητη σκέψη. Το «και συ» διατηρεί τη θέση του άλλου ακόμη και μέσα στη διάσπαση. Δεν τεκμηριώνεται ολοκληρωμένη συγχώρεση· υπάρχει η στιγμή κατά την οποία ο πόνος αναρωτιέται αν δικαιούται να γίνει κατηγορία. Αυτή η στιγμή περιπλέκει τη συναισθηματική ιστορία.
08
Η αυγή και το απομονωμένο «και...»
Το «δε θ' αντέξω / ακόμα μια πνοή» περιορίζει τον χρόνο στη μικρότερη βιωμένη μονάδα του: την επόμενη ανάσα. Η αυγή ανοίγει την προσδοκία ότι η νύχτα τελείωσε και κάτι θα αλλάξει. Το «Μα» εισάγει αυτή την πιθανότητα. Αμέσως μετά, όμως, το «και...» αναστέλλει την ολοκλήρωσή της.
Η σύνδεση μετατρέπεται σε παύση. Ο σύνδεσμος καταλαμβάνει μόνος του έναν στίχο, και οι τρεις τελείες παρατείνουν το διάστημα πριν από το φορείο. Το τέλος της νύχτας δεν αναιρεί όσα προηγήθηκαν. Η αφήγηση εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά πλέον το πρόσωπο μεταφέρεται από άλλους: το «εγώ να περπατώ» δίνει τη θέση του στο «με πήραν».
Το κείμενο δεν εξηγεί ιατρικά την κατάρρευση ούτε αφηγείται τι ακολουθεί τη μεταφορά. Το φορείο λειτουργεί ως συγκεκριμένη εικόνα του σώματος που χρειάζεται βοήθεια. Η ένταση στηρίζεται σε αυτή την εικόνα και στην αλλαγή της πρωτοβουλίας, όχι σε μια εξήγηση που θα έκλεινε την ιστορία.
09
Η μορφή θυμάται, η μορφή διακόπτεται
Το ποίημα οργανώνεται σε τέσσερις αφηγηματικές ενότητες. Στις τρεις πρώτες, ένα τετράστιχο ακολουθείται από ένα δίστιχο. Στην τελευταία, το αφηγηματικό μέρος γίνεται πεντάστιχο εξαιτίας του απομονωμένου «και...». Έτσι οι 25 τυπωμένοι στίχοι διατηρούν την επανάληψη, αλλά περιλαμβάνουν και μία ευδιάκριτη ρωγμή.
Ο πρώτος στίχος κάθε ενότητας μένει έξω από τις δύο κύριες οικογένειες καταλήξεων. Στην πρώτη, για παράδειγμα, ακούγονται «κορυφογραμμές — εχθές — αχανές» και «Αντίο — δύο». Το ίδιο σχέδιο επανέρχεται με νέο υλικό: «ψιλό — περπατώ — γιατρό», «μηχανές — μαρμαρυγές — φταίς», «πνοή — αυγή — ζωή». Η διαφορετική οπτική γραφή του «φταίς» δεν εμποδίζει την ηχητική συγγένεια.
Στη δεύτερη οικογένεια, το σταθερό «δύο» συναντά διαδοχικά το «Αντίο», το «Νοσοκομείο», το «ψυγείο» και το «φορείο». Η ομοιοκαταληξία συγκρατεί τις κρίσιμες εικόνες στην ίδια ηχητική ακολουθία. Το ρεφρέν είναι πάντοτε αναγνωρίσιμο, αλλά η σημασία του βαραίνει από όσα έχουν προηγηθεί.
10
Προφορικότητα και μεγάλα μεγέθη
Τύποι όπως «Παγώναν», «μού 'χες», «νά 'πα», «συ» και «δε θ' αντέξω» φέρνουν τον λόγο κοντά στη φωνή. Οι ερωτήσεις ακούγονται σαν λόγια που θα μπορούσαν να ειπωθούν χαμηλόφωνα. Δίπλα τους βρίσκονται λέξεις με μεγαλύτερο βάρος, όπως «κορυφογραμμές», «αχανές» και «μαρμαρυγές». Η εναλλαγή επιτρέπει στην προσωπική ομιλία να χωρέσει ένα εκτεταμένο τοπίο.
Η κεφαλαιογράφηση του «Νοσοκομείου» το ξεχωρίζει σαν ισχυρό προορισμό. Αντίθετα, το «γιατρό» επαναφέρει την ανθρώπινη συνάντηση. Η γραφή, οι τόνοι, τα εισαγωγικά και οι αποστρόφοι του πρωτοτύπου διατηρούνται στην παρούσα έκδοση, μαζί με τον χωρισμό των αφηγηματικών μερών από τα δίστιχα.
11
Το χθες και η ζωή που πέρασε
Οι τρεις προηγούμενες καταλήξεις μιλούν για έκταση, για τα λόγια στον γιατρό και για την ευθύνη του άλλου. Η τέταρτη μετακινείται προς τον χρόνο. Δεν ρωτά μόνο τι συνέβη εκείνη τη νύχτα: κοιτάζει τη ζωή που μεσολάβησε. Η τελεία διατηρεί τη φράση ως διαπίστωση φορτισμένη με απορία, χωρίς να την κλείνει σε μια ευθεία ερώτηση.
Το «Σα χθες» επαναλαμβάνει την εγγύτητα της μνήμης. Το «πέρασε η ζωή» δηλώνει την απόσταση του βιωμένου χρόνου. Οι δύο φράσεις μένουν πλάι πλάι χωρίς να συμφιλιώνονται. Εκεί βρίσκεται η διάρκεια του ποιήματος: ένα γεγονός παραμένει κοντά στην αίσθηση, παρότι η ζωή δεν έχει σταματήσει να περνά.
Οι δύο οικογένειες του ήχου